CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC VÀ PHÁT TRIỂN HỌC SINH GIAI ĐOẠN LỚP 7 – LỚP 9

Giai đoạn Khẳng định

L7 – L9 là giai đoạn học sinh bước vào thời kỳ phát triển mạnh mẽ về nhận thức, cảm xúc, cá tính và nhu cầu khẳng định bản thân. Đây là lúc các em không chỉ học để tiếp nhận kiến thức, mà bắt đầu học để hiểu mình sâu hơn, xác lập năng lực của mình rõ hơn, biết lựa chọn, biết chịu trách nhiệm và từng bước định hình bản lĩnh cá nhân trong học tập cũng như trong cuộc sống. Tại Phượng Hoàng, giai đoạn này được xác định là giai đoạn Khẳng định.

Đây cũng là giai đoạn học sinh chuẩn bị cho một bước chuyển quan trọng từ THCS lên THPT. Không chỉ thay đổi về cấp học, các em còn có nhiều biến chuyển rõ rệt về tâm sinh lý, cảm xúc, các mối quan hệ và nhu cầu được ghi nhận. Vì vậy, bên cạnh việc củng cố nền tảng học tập và phát triển bản lĩnh cá nhân, Phượng Hoàng còn chú trọng giúp học sinh ổn định hơn về tâm lý, vững vàng hơn trước áp lực tuổi mới lớn, đồng thời bắt đầu hình thành định hướng nghề nghiệp ban đầu để bước vào THPT với tâm thế chủ động và rõ ràng hơn.

1.   Định hướng phát triển của chương trình

Chương trình ở giai đoạn L7 – L9 hướng tới việc giúp học sinh phát triển rõ nét hơn năng lực cá nhân, bản lĩnh nội tâm và khả năng học tập độc lập, đồng thời nuôi dưỡng trách nhiệm với bản thân, với cộng đồng và với tương lai của chính mình. Trục phát triển vẫn bám sát chân dung học sinh Phượng Hoàng: Hiểu mình – Có nội lực – Biết học – Sống khỏe – Sống có trách nhiệm.

Ở giai đoạn này, học sinh được đồng hành để:

• Hiểu mình rõ hơn: nhận diện rõ hơn điểm mạnh, điểm hạn chế, hứng thú, giá trị cá nhân và xu hướng phát triển của bản thân

• Có nội lực hơn: biết đứng vững trước áp lực, biết điều chỉnh cảm xúc, biết giữ kỷ luật, biết vượt qua khó khăn và không dễ chao đảo trước tác động bên ngoài

• Biết học sâu hơn: biết đặt mục tiêu học tập, biết lựa chọn cách học phù hợp, biết tự nghiên cứu, hợp tác, phản biện và chịu trách nhiệm hơn với kết quả học tập của mình

• Sống khỏe hơn: biết cân bằng giữa học tập, cảm xúc, quan hệ bạn bè và đời sống cá nhân, hình thành lối sống tích cực và tự chăm sóc bản thân tốt hơn

• Biết phụng sự rõ hơn: biết quan tâm đến tập thể, cộng đồng, biết tạo ra giá trị tích cực qua các dự án, hoạt động nhóm, hoạt động xã hội và những hành động có trách nhiệm.

  
  

Đồng thời, đây cũng là giai đoạn nhà trường bắt đầu đồng hành sâu hơn với học sinh trong việc chuẩn bị cho chặng đường THPT. Các em được hỗ trợ để hiểu rõ hơn những thay đổi về tâm sinh lý lứa tuổi, biết giữ cân bằng cảm xúc, biết xây dựng các mối quan hệ tích cực và từng bước nhận ra năng lực, sở thích, thế mạnh của mình. Trên nền tảng đó, học sinh bắt đầu hình thành định hướng nghề nghiệp ban đầu, có nhận thức sớm về lựa chọn tổ hợp môn thi tốt nghiệp THPT và các môn học chuyên sâu phù hợp với lĩnh vực, ngành nghề mà mình quan tâm trong tương lai. Ở Phượng Hoàng, định hướng nghề nghiệp ở giai đoạn này không phải là yêu cầu học sinh quyết định quá sớm, mà là giúp các em hiểu mình đủ để lựa chọn đúng hơn khi bước sang giai đoạn tiếp theo.

2.   Nền tảng học tập qua 4 lĩnh vực cốt lõi

(Chiếm tỷ trọng 50% chương trình giáo dục)

Giai đoạn L7 – L9 là thời điểm học sinh cần được củng cố chắc hơn nền tảng học tập, đồng thời nâng dần năng lực tư duy, năng lực tự học và khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn. Nhà trường tập trung phát triển nền tảng học tập qua 4 lĩnh vực cốt lõi: Ngữ văn, Toán, Tiếng Anh, Khoa học tự nhiên và khoa học xã hội. Đây là những lĩnh vực giữ vai trò quan trọng trong việc mở rộng tư duy, nâng chất lượng học tập và chuẩn bị cho giai đoạn định hướng sâu hơn ở bậc học tiếp theo.

Ở chặng này, việc học không được triển khai theo một khuôn mẫu giống nhau cho cả ba lớp, mà được tổ chức theo lộ trình tăng dần về chiều sâu và mức độ định hướng: lớp 7 thích nghi và xây nền, lớp 8 tăng chiều sâu và làm rõ năng lực, lớp 9 tập trung định hướng và chuẩn bị chuyển tiếp lên THPT. Chính lộ trình này giúp học sinh không chỉ học tốt hơn, mà còn hiểu mình rõ hơn và từng bước hình thành cơ sở cho những lựa chọn quan trọng ở giai đoạn sau.

Lớp 7 | Thích nghi và xây nền

Lớp 7 là năm học sinh cần thích nghi tốt với nhịp học THCS, đồng thời củng cố lại nền tảng để bước vào giai đoạn học sâu hơn. Trọng tâm của năm học này không phải là chạy theo áp lực thành tích, mà là giúp học sinh học đúng cách, giữ nhịp ổn định và xây chắc nền học tập ở tất cả các lĩnh vực cốt lõi.

Ở năm học này, việc học tập tập trung vào:

• củng cố kiến thức nền ở các môn học trọng tâm

• lấp kịp những khoảng hẫng nếu có từ giai đoạn chuyển cấp

• hình thành phương pháp học THCS: biết ghi chép, biết ôn tập, biết chuẩn bị bài và tự hoàn thành nhiệm vụ học tập

• duy trì mặt bằng học lực ổn định ở các nhóm môn

• bước đầu nhận diện môn học mình có hứng thú và năng lực nổi trội hơn.

  
  

Trong 4 lĩnh vực cốt lõi, Ngữ văn và Toán giữ vai trò xây lại nền học thuật theo yêu cầu THCS; Tiếng Anh được phát triển để duy trì phản xạ ngôn ngữ, mở rộng vốn học thuật và tăng sự tự tin. Chương trình Tiếng Anh của nhà trường hướng tới giao tiếp, tư duy hội nhập, học qua nhóm, dự án, trải nghiệm và công nghệ, giúp ngoại ngữ trở thành công cụ học tập và kết nối.Khoa học tự nhiên và khoa học xã hội giúp học sinh mở rộng hiểu biết, làm quen với cách học có hệ thống hơn và từng bước hình thành tư duy phân tích. Định hướng STREAMS cũng hỗ trợ học sinh kết nối kiến thức giữa các môn, tăng tính tích hợp và khả năng vận dụng vào thực tiễn.

Lớp 7 vì vậy là năm học sinh cần học chắc, học đều và học đúng phương pháp để đủ nền tảng cho những năm sau.

Lớp 8 | Tăng chiều sâu và làm rõ năng lực

Lớp 8 là giai đoạn học sinh bắt đầu chuyển từ “học để theo kịp” sang “học để hiểu sâu hơn và nhận ra mình phù hợp với điều gì”. Đây là năm học quan trọng để tăng chiều sâu học thuật, rèn bản lĩnh học tập và làm rõ hơn năng lực, sở thích của bản thân trong các lĩnh vực khác nhau.

Ở năm học này, việc học tập tập trung vào:

• đào sâu hơn ở các môn học trọng tâm

• phát triển tư duy logic, tư duy phản biện và khả năng tự học

• tăng khả năng phân tích, kết nối và vận dụng kiến thức

• bắt đầu nhận ra nhóm môn thế mạnh và nhóm môn cần đầu tư thêm

• tạo nền cho những định hướng ban đầu về tổ hợp học tập và xu hướng nghề nghiệp sau này.

  
  

Trong 4 lĩnh vực cốt lõi, học sinh không chỉ học để nắm nội dung, mà bắt đầu học để nhìn thấy khả năng của chính mình. Ngữ văn giúp phát triển lập luận, khả năng diễn đạt và chiều sâu nhận thức; Toán rèn sức bền tư duy, khả năng phân tích và giải quyết vấn đề; Tiếng Anh mở rộng công cụ học tập, giao tiếp và kết nối. Nhà trường cũng triển khai văn hóa đọc như nền tảng phát triển tự học và tư duy chiều sâu, giúp việc học không dừng ở sách giáo khoa mà mở rộng ra tự nghiên cứu và khám phá.Khoa học tự nhiên và khoa học xã hội giúp học sinh hiểu sâu hơn về thế giới tự nhiên, xã hội và các vấn đề thực tiễn; công nghệ và AI tiếp tục được dùng như công cụ học tập, sáng tạo và thích ứng với thời đại số.

Lớp 8 là năm học sinh cần tăng chiều sâu, tăng tự chủ và tăng độ rõ của bản thân trong học tập.

Lớp 9 | Định hướng và chuẩn bị chuyển tiếp

Lớp 9 là năm bản lề, khi học sinh vừa cần hoàn thiện nền tảng THCS, vừa chuẩn bị cho bước chuyển quan trọng lên THPT. Đây là giai đoạn các em cần học tập có mục tiêu rõ hơn, ổn định hơn về tâm lý và bắt đầu hình thành cơ sở cho việc lựa chọn tổ hợp môn học, định hướng học tập và nghề nghiệp ở giai đoạn tiếp theo.

Ở năm học này, việc học tập tập trung vào:

• củng cố và hoàn thiện nền tảng học tập ở các lĩnh vực cốt lõi

• xác định rõ hơn năng lực, sở thích và xu hướng phát triển của bản thân

• bước đầu nhận thức được mối liên hệ giữa môn học với tổ hợp, định hướng nghề nghiệp và lựa chọn tương lai

• nâng cao khả năng tự học, tự quản và chịu trách nhiệm với việc học

• chuẩn bị tâm thế vững vàng cho bước chuyển từ THCS lên THPT.

  
  

Ở lớp 9, 4 lĩnh vực cốt lõi không chỉ đóng vai trò củng cố nền học thuật, mà còn giúp học sinh nhìn rõ hơn con đường phía trước. Ngữ văn giúp các em bày tỏ quan điểm và hiểu mình sâu hơn; Toán và các môn khoa học hỗ trợ nhận diện xu hướng tư duy và thế mạnh học thuật; Tiếng Anh tiếp tục là công cụ mở rộng cơ hội học tập và hội nhập; Khoa học tự nhiên và khoa học xã hội giúp học sinh kết nối kiến thức với đời sống và định hướng tương lai. Đây là năm học sinh cần vững nền, rõ mình và sẵn sàng chuyển tiếp.

3.   Tổ chức học tập và môi trường trải nghiệm

Ở giai đoạn L7 – L9, Phượng Hoàng tổ chức việc học theo hướng vừa nâng cao chất lượng học tập, vừa mở rộng không gian trải nghiệm để học sinh có cơ hội khẳng định bản thân trong nhiều bối cảnh khác nhau.

Học sinh được học trong môi trường kết hợp giữa chương trình chính khóa, các nội dung tăng cường, ngoại ngữ, Well-being, kỹ năng sống, nghệ thuật, công nghệ, dự án học tập, trải nghiệm sáng tạo, hoạt động câu lạc bộ và hoạt động cộng đồng. Sự kết hợp này giúp học sinh không chỉ tiến bộ về học thuật mà còn phát triển đồng thời về năng lực cá nhân, khả năng thích ứng, kỹ năng hợp tác và tinh thần trách nhiệm.

Nhà trường chú trọng:

• củng cố nền tảng học tập và nâng dần yêu cầu học thuật

• rèn phương pháp học tập độc lập và khả năng tự chịu trách nhiệm

• mở rộng trải nghiệm để học sinh khám phá năng lực, sở thích và xu hướng phát triển của bản thân

• tạo môi trường tích cực để học sinh được lắng nghe, được thử sức, được khích lệ và được định hướng đúng lúc

• chuẩn bị dần cho những lựa chọn học tập và định hướng bản thân ở giai đoạn tiếp theo.

  
  

Đặc biệt, ở giai đoạn này, việc tổ chức học tập không chỉ hướng tới kết quả trước mắt mà còn chuẩn bị cho bước chuyển từ THCS lên THPT. Học sinh được tạo điều kiện để hiểu hơn về bản thân, làm quen với tư duy lựa chọn, khám phá các lĩnh vực nghề nghiệp, nhận diện mối liên hệ giữa môn học với định hướng tương lai, từ đó từng bước hình thành cơ sở cho việc lựa chọn tổ hợp môn thi tốt nghiệp THPT và các môn học chuyên sâu phù hợp khi bước vào giai đoạn sau. Công nghệ tiếp tục được sử dụng như một công cụ hỗ trợ học tập, kết nối và sáng tạo, giúp học sinh hình thành năng lực học tập phù hợp với bối cảnh mới và biết sử dụng công nghệ theo hướng hiệu quả, có trách nhiệm.

4.   Đánh giá sự tiến bộ

Ở Phượng Hoàng, đánh giá trong giai đoạn L7 – L9 không chỉ nhằm đo kết quả học tập, mà còn để nhìn thấy rõ hơn sự trưởng thành của học sinh về năng lực học tập, cách ứng xử, khả năng tự quản, mức độ ổn định cảm xúc và tinh thần trách nhiệm.

Học sinh được theo dõi qua:

• kết quả học tập ở từng lĩnh vực

• mức độ chủ động trong học tập và khả năng tự học

• sự tiến bộ trong hợp tác, giao tiếp, hành vi và trách nhiệm

• sản phẩm dự án, trải nghiệm, hoạt động nhóm và biểu hiện thực tế trong môi trường học đường.

Đánh giá được sử dụng như một công cụ đồng hành, giúp học sinh hiểu mình rõ hơn, nhận ra điểm mạnh, điểm cần bồi dưỡng và từng bước điều chỉnh để phát triển tốt hơn. Đồng thời, đây cũng là cơ sở để nhà trường và gia đình cùng hỗ trợ học sinh trong quá trình chuẩn bị tâm thế, định hướng học tập và định hình lựa chọn cho giai đoạn THPT.

5.   Kết quả mong đợi ở cuối giai đoạn

Khi hoàn thành giai đoạn L7 – L9, học sinh được kỳ vọng có nền tảng học tập chắc hơn, biết học sâu hơn, tự tin hơn trong giao tiếp và thể hiện bản thân, vững vàng hơn trong cảm xúc và rõ ràng hơn trong trách nhiệm đối với bản thân, tập thể và cộng đồng.

Quan trọng hơn, đây là giai đoạn học sinh bắt đầu khẳng định rõ hơn những nét cốt lõi của một học sinh Phượng Hoàng: hiểu mình hơn, có nội lực hơn, biết học sâu hơn, sống khỏe hơn và biết tạo ra giá trị tích cực cho người khác. Đồng thời, các em cũng được kỳ vọng vững vàng hơn về tâm lý khi bước qua giai đoạn chuyển tiếp từ THCS lên THPT, hiểu rõ hơn năng lực, sở thích và xu hướng phát triển của bản thân, có nhận thức ban đầu về định hướng nghề nghiệp và bắt đầu hình thành cơ sở cho việc lựa chọn tổ hợp môn học ở giai đoạn tiếp theo.

L7 – L9 là giai đoạn học sinh bắt đầu khẳng định mình trong học tập, trong cách sống và trong định hướng tương lai, để từ đó sẵn sàng bước vào chặng phát triển cao hơn với bản lĩnh rõ ràng hơn và lựa chọn vững vàng hơn.